دوره و شماره: دوره 2، شماره 2 - شماره پیاپی 4، تابستان 1389، صفحه 5-193 
سخن مدیر مسئول

سخن مدیر مسئول 4

صفحه 5-11

مصطفی پورمحمدی

چکیده از منظر مدیریت کلان و سیاسی، تعالی و توسعه هر جامعه، در گرو دو راهبرد است: وجود قوانین و سیاست های صحیح و اجرای درست آنها. ضمانت تحقق راهبرد اجرای درست قوانین و سیاست ها، در هر اجتماع قانون محور، بر عهده نهادهای نظارتی، بازرسی، ارزیابی و کنترلی است. این امر، بیانگر اهمیت جایگاه این نهادها در توسعه است. قانونگذار، همواره، به تحقق اهداف تعیین شده خود می اندیشد و تحقق قوانین نیز در گرو تعیین ساز و کارهایی است که به وسیله آنها بتوان هم حرکت های خطای احتمالی به سوی اهداف را تصحیح کرد و هم اهداف را با اقتضائات نوشونده، در جریان فعالیت ها، هماهنگ کرد. این ساز و کار، در واقع، همان نظارت و کنترل است که از ویژگی های اصیل در هر نظام کار آمد و قانون مدار به شمار می آید.

مقاله پژوهشی

ارزیابی عملکرد براساس فرهنگ دینی

صفحه 15-38

سیدرضا صالحی امیری، الهه حیدری زاده

چکیده با فرض برابری دین و فرهنگ، دین در تمامی انواع و اقسام فرهنگ دخالت خواهدکرد و دینداران فرهنگ را همان دین می شناسند و حکومت دینی را ناگزیر از دخالت در فرهنگ می دانند. با فرض رو در رویی دین و فرهنگ به اینکه مثلاً ماهیت دین متفاوت از ماهیت فرهنگ باشد یا قلمرو دین تنها امور اخروی باشد و قلمرو فرهنگ امور دنیوی، دین در فرهنگ هیچ گونه دخالتی نخواهد کرد و اگر نسبت دین و فرهنگ عام و خاص باشد، در این صورت آنان که چنین نسبتی میان دین و فرهنگ می بینند، تنها در همان قسمت مشترک، به دین حق دخالت در فرهنگ می دهند( بهرامی، 1388: 1). سوال اصلی این است که چگونه می توان با رویکرد دینی به ارزیابی عملکرد سازمان در سطح خرد پرداخت؟ در این مقاله با بهره گیری از مدلهای ادگارشاین، گلاک و استارک و دی جانگ و همکارانش ارزیابی سازمان در سه سطح مصنوعات، ارزشها و مفروضات بنیادی مطرح می شود.

مقاله پژوهشی

کاربرد مدیریت دانش سازمانی در کنترل و نظارت (سازمان بازرسی کل کشور)

صفحه 39-70

محمداسماعیل انصاری، علیرضا شیروانی، محمدمهدی دوالی

چکیده در دنیای امروز که تغییرات سریع و دانش از جایگاه خاصی برخوردار است، مدیریت دانش اهمیت ویژه ای یافته است و باعث شده سازمان ها به اهمیت مدیریت دانش در سیاستگذاری و خدمات رسانی به مردم واقف شوند. هدف اصلی این تحقیق، کاربرد مدیریت دانش سازمانی در کنترل و نظارت است. به همین منظور، از مدل یوچینگ لین و پینگ تسرنگ استفاده شد که فرایند مدیریت دانش در این مدل چنین است: ۱. جمع آوری اطلاعات، ۲. استخراج دانش، ۳. شکل دهی و ذخیره دانش، ۴. انتشار و به اشتراک گذاشتن دانش و ۵. بهنگام نمودن دانش در این تحقیق از پرسشنامه محقق ساخته و مورد تأیید خبرگان استفاده شده است. پیش آزمون از طریق توزیع سی پرسش نامه که پایایی آن از طریق ضریب آلفای کرونباخ ۰/۹۰ و روایی آن از طریق روایی صوری تعیین شده است. جامعه آماری مورد مطالعه شامل ۸۳۰ نفر بوده که تعداد ۲۰۹ نفر، شامل پرسنل خدماتی (۶۷) و کارمندان اداری (۱۴۲)، از جامعه آماری حذف شدند. حجم نمونه آماری محاسبه شده با استفاده از فرمول کوکران ۲۰۱ نفر و نرخ بازگشت پرسش نامه ۹۴ بوده است. داده ها توسط نرم افزار SPSS در دو سطح توصیفی و استنباطی تحلیل شده و بیانگر آن است که بین مدیریت دانش و فرایند کنترل و نظارت رابطه معناداری وجود دارد و این بدین معناست که مدیریت دانش از طریق شاخص های انتخابی تأثیرگذار شامل: کاهش هزینه (میانگین = ۳/۸۱)، کاهش زمان (میانگین = ۴/۱۸)، جلوگیری از دوباره کاری ها (میانگین = ۴/۰۴)، کاهش ریسک از دست دادن دانش به علت ترک سازمان توسط افراد (میانگین ۳/۹۳)، کاهش وابستگی دانش به افراد (میانگین = ۳/۷۲) و افزایش سرعت دسترسی به دانش (میانگین = ۴/۰۲)، روی فرایند کنترل و نظارت مؤثر واقع شده و این تأثیر در همه شاخص ها از سطح متوسط (با میانگین فرض ۳) بالاتر بوده است.

مقاله پژوهشی

ارزیابی نظام آموزش عالی برمبنای مؤلفه های مدیریت دانش

صفحه 71-100

حمیدرضا آراسته، هادی رزقی شیرسوار

چکیده مدیریت دانش، تلاش نوین قرن موسوم به عصر دانایی، برای حفظ، هدایت و افزایش هدفمند سرمایه های دانشی سازمان هاست و به این اشاره دارد که سرمایه گذاری در علم، بهترین و بیشترین سود را به بار می آورد. هدف از این پژوهش شناسایی مؤلفه های اصلی مدیریت دانش در آموزش عالی است. روش تحقیق از نظر هدف کاربردی و از جهت روش توصیفی (همبستگی) و جمع آوری اطلاعات کتابخانه ای، اسنادی و میدانی ( پرسش نامه پژوهشگر ساخته) است. نمونه مورد پژوهش شامل ۱۲۵ نفر از مدیران ارشد، میانی و پایه واحدهای دانشگاه آزاد اسلامی شهر تهران که به صورت تصادفی انتخاب شدند. سپس اطلاعات به دست آمده با استفاده از آزمون ، پیرسون و اسپیرمن تجزیه و تحلیل شد و نتایج پنج مورد را نشان داد که: الف) مهم ترین مؤلفه های مدیریت دانش در دانشگاه آزاد اسلامی شامل: تشخیص، تحصیل، به کارگیری و توسعه دانش است. ب) کاربرد مؤلفه تحصیل دانش در حد عالی بوده. ج) کاربرد مؤلفه به کارگیری دانش در حد نه چندان خوب بوده. د) کاربرد مؤلفه توسعه دانش در حد مطلوب بوده. ها کاربرد مؤلفه تشخیص دانش در حد قابل قبولی بوده است. در این میان سطح به کار گیری مؤلفه تحصیل دانش مدیران در رتبه نخست و مؤلفه به کار گیری دانش در رتبه چهارم قرار داشت.

مقاله پژوهشی

مروری بر مفاهیم و الگوهای ارزیابی عملکرد و ارزیابی فرهنگی

صفحه 101-142

رزیتا سپهرنیا

چکیده امروزه ما در معرض توصیف های بی روح از سازمان های مجازی، شبکه ای و بی مرز قرار داریم. در صورتی که سازمان های امروزی به واسطه حضور پرسنل دانشی بیش از پیش از روح و حس برخوردار است. به نحوی که کارکنان سازمان ها هم اکنون کارکنان اقتضایی سازمان ها محسوب می شوند که با شناسایی نوسان های آتی محیطی می توانند با ابتکار عمل و توانایی های ویژه، مبتکر تولید فرصت برای تصمیم گیری در سازمان های خود باشند. در شرایط کنونی آنچه باعث مزیت رقابتی سازمانی نسبت به دیگری می شود فقط سرمایه های مشهود و مالی نمی باشد بلکه تکیه بر سرمایه های نامشهود سازمانی است. تقلید فرهنگ سازمان و شیوه عمل آن به مراتب دشوارتر از تقلید تکنولوژی، راهبرد یا حتی محصولات و خدمات است. از این رو فرهنگ و توان، منابع مهم توفیق سازمان محسوب می شوند چیزی که می توان از آن بعنوان سرمایه نامشهود نام برد. این سرمایه نامشهود (فرهنگ سازمانی در صورت تحقق می تواند منجر به عملکرد مطلوب و افزایش وفاداری و تعهد افراد شده و میان مشتریان و سازمان و کارکنان مناسبات مطلوب را ایجاد کند. با چنین دیدگاهی برای بررسی موقعیت های بهبود مستمر سازمانی ارزیابی فرهنگی، جایگزینی بر الگوهای ارزیابی عملکرد سنتی شده است. در این مقاله با تکیه بر مفاهیم پایه ای، به مقایسه ارزیابی عملکرد و ارزیابی فرهنگی پرداخته شده است. خروجی چنین ارزیابی فرهنگی در سازمان، نوید شرایط تازه، مبشر آزادی و رشد شخصی، علاوه بر ارتقا و تحقق آرمان های سازمانی خواهد بود. در سازمان های نوین، سازمان با ارزیاب هنگی به پرسنل خود فرصت مناسب و ابزار مناسب آموزشی می دهد تا با توفیق شخصی در برابر سازمان متعهد شده و با ایجاد خلاقیت و ارزش آفرینی برای مشتریان سازمان، و به کارگیری ابتکار و نو آوری خود سبب سود آوری و اثربخشی بیشتری

پژوهشی

بررسی و تحلیل گزارش های خوداظهاری نظارت بر مناقصه ها و مزایده ها در دستگاه‌های اجرایی طی سال ۱۳۸۸

صفحه 143-182

وحید آرایی

چکیده نقش نظارتی سازمان بازرسی کل کشور در نحوه انجام معاملات دستگاه های دولتی و عمومی با حضور و نظارت بازرسان و کارشناسان در کمیسیون های ذی ربط با نگاه و رویکردی پیشگیرانه و در جهت شناسایی نقاط آسیب پذیر در چرخه عملیات مالی و اقتصادی در این دستگاه ها، در راستای اصل (۱۷۴) قانون اساسی و با هدف اجرای وظایف قانونی مندرج در بند «ج» ماده (۱۱) قانون تشکیل سازمان بازرسی کل کشور ارزیابی می شود. از سال ۱۳۸۰ و در پی صدور فرمان هشت مادهای مقام معظم رهبری (مدظله العالی) در رابطه با مبارزه با مفاسد اقتصادی و شناسایی نقاط آسیب پذیر در گردش مالی و اقتصادی کشور، سازمان بازرسی کل کشور با تهیه و تدوین دستورالعملی، به طور جدی نظارت بر مناقصه ها و مزایده ها را در دستگاههای اجرایی پیگیری کرده که آثار مثبت فراوانی داشته و در بسیاری از موارد به اصلاح ساختار در این امر مهم منجر شده است. نتایج گزارش حاضر که براساس گزارش های خوداظهاری واصله از ادارات کل بازرسی استان ها تهیه شد، به این شرح است که از مجموع ۳۱۷۷۰ مورد اخذ اطلاعات اولیه، حدود ۸۴٪ به مناقصه ها و حدود ۱۶ به مزایده ها مربوط بوده است. از مجموع ۱۰۵۲۲ مورد حضور نماینده سازمان، حدود ۷۹٪ مربوط به مناقصه ها و حدود ۲۱ مربوط به مزایده ها بوده است. از مجموع ۲۷۲۵ مورد تذکر شفاهی ناظر سازمان به اعضای کمیسیون، حدود ۸۴٪ مربوط به مناقصه ها و حدود ۱۶٪ مربوط به مزایده ها بوده است. از مجموع ۱۰۸۸ مورد درخواست لغو یا تجدیدنظر به دلیل تخلف یا سوء جریان، حدود ۷۰% به مناقصه ها و حدود ۳۰ز به مزایده ها مربوط بوده است و در نهایت از مجموع ۵۹۹ مورد اعلام تخلف به دستگاه ذی ربط، حدود ۷۸ به مناقصه ها و حدود ٪۲۲ به مزایده ها مربوط بوده است.