پژوهش‌های سلامت اداری

چکیده سخن مدیرمسئول
به نام آن که جان را فکرت آموخت
شمارهای جدید از مجله دانش ارزیابی به عنوان نوشته تخصصی حوزه فساد اداری و بحث های مرتبط با ارتقای سلامت نظام اداری، پیش روی خوانندگان محترم قرار دارد. ایجاد تنوع در این شماره از فصلنامه، ما را بر آن داشت تا در کنار مقالات ارسالی از سوی متخصصان، دانش پژوهان و علاقه مندان به بحث های حوزه ی جرم و فساد، از برگردان برخی نوشته های خارجی به فارسی و همچنین گزارش های تخصصی - کاربردی استفاده نماییم تا علاوه بر غنابخشی به مباحث مطرح شده، از اصل تنوع در مطالب نیز استفاده کرده باشیم. همانند دیگر شماره های مجله دانش ارزیابی، کوشیده ایم تا از نوشته های برگرفته از قضایای واقعی، تحقیقات میدانی و نوشته های نظری، آمیخته ای منسجم و کاربردی را برای علاقه مندان فراهم آوریم و همچون گذشته، پیشنهادهای خوانندگان ارجمند را به دیده منت، ارج می نهیم.
به منه و کرمه ناصر سراج

چکیده اگرچه نظریه های جرم شناسی شاید در نگاه اول ارتباط مستقیم با مباحث حوزه نظارت و بازرسی نداشته باشند، اما توجه به آنها و کاربستشان در جامعه می تواند به کاهش نرخهای جرم در سطوح متخلف اجتماعی و از جمله در دستگاههای اداری منجر شود و پدیده حسن جریان امور را با خود از پی بیاورد. نوشته حاضر با تأکید و تمرکز بر روی نظریه برچسب زنی، یکی از پرکاربردترین و قدرتمندترین نظریه های حوزه جرم را به تحلیل می کشاند. این نوشته بر آن است که کامیابی در پیاده سازی برخی نظریه ها در سطوح اجتماعی و اداری، نیازمند توجه به برخی از نظریه ها در حوزه های مختلف از جمله جرم شناسی است.
واژگان کلیدی: جرم، جرم شناسی، برچسب زنی، حسن جریان امور
اگرچه نظریه های جرم شناسی شاید در نگاه اول ارتباط مستقیم با مباحث حوزه نظارت و بازرسی نداشته باشند، اما توجه به آنها و کاربستشان در جامعه می تواند به کاهش نرخهای جرم در سطوح متخلف اجتماعی و از جمله در دستگاههای اداری منجر شود و پدیده حسن جریان امور را با خود از پی بیاورد. نوشته حاضر با تأکید و تمرکز بر روی نظریه برچسب زنی، یکی از پرکاربردترین و قدرتمندترین نظریه های حوزه جرم را به تحلیل می کشاند. این نوشته بر آن است که کامیابی در پیاده سازی برخی نظریه ها در سطوح اجتماعی و اداری، نیازمند توجه به برخی از نظریه ها در حوزه های مختلف از جمله جرم شناسی است.
واژگان کلیدی: جرم، جرم شناسی، برچسب زنی، حسن جریان امور

چکیده پیچیدگی مالیاتی باعث افزایش هزینه های تمکین برای مؤدیان و هزینه های اداری وصول مالیات برای دولت میشود. این پژوهش ضمن بیان مبانی نظری عوامل مؤثر بر پیچیدگی مالیاتهای مستقیم در چهار گروه پیچیدگی سیاستی، قانونی، اداری و اجرایی و تمکین، به اندازه گیری پیچیدگی مالیاتهای مستقیم پرداخته و با استفاده از تکنیک دلفی و ضریب هماهنگی کندال وی با حضور اعضای خبرگان مالیاتی نسبت به رتبه بندی و استخراج وزن عوامل مؤثر در پیچیدگی مالیات مستقیم اقدام کرده است، سپس با ادغام وزنهای به دست آمده و داده ها و اطلاعات مربوط در نظام مالیاتی کشور، شاخصی به منظور اندازه گیری پیچیدگی مالیاتهای مستقیم ارائه نموده است. شاخص مذکور در منابع اشخاص حقیقی و حقوقی و زیر گروههای مربوط محاسبه و حاصل آن با استفاده از نرم افزار spss18 و آزمونهای لون، کولموگروف - سمیرونوف، ران، فریدمن، او میانگین در جامعه مورد تحلیل قرار گرفته است. نتایج به دست آمده نشان میدهد که به ترتیب عوامل اداری و اجرایی، قانونی، تمکین و در نهایت عوامل سیاستی بیشترین تأثیر را در پیچیدگی نظام مالیات مستقیم به خود اختصاص داده اند همچنین در سطح اطمینان ۹۵٪ نشان می دهد که نظام مالیات مستقیم به سمت ساده سازی سوق پیدا نکرده، بلکه به سوی پیچیدگی بیشتر گرایش داشته است و پیچیدگی مالیاتی اشخاص حقیقی بیشتر از اشخاص حقوقی مالیات مستقیم بوده است.

چکیده سرمایه یکی از پیش نیازهای اساسی رشد اقتصادی محسوب می شود، از این رو جذب سرمایه گذاری مستقیم خارجی، به عنوان مکمل منابع مالی داخلی یکی از راههای تأمین سرمایه است. بر اساس مطالعات، سرمایه گذاری مستقیم خارجی و تجارت خارجی تابع عوامل زیادی می باشد که فضای کسب و کار، یکی از این عوامل است، بهبود فضای کسب و کار نقش مهمی در افزایش قدرت رقابت پذیری بنگاه ها و رشد اقتصادی پایدار دارد. از طرفی، مسئله هزینه مبادله در محافل اقتصادی حاضر از اهمیت خاصی برخوردار است. صاحب نظران بر این باورند که کاهش هزینه مبادله عاملی بر رشد و توسعه هر کشور خواهد شد. به عبارت دیگر اگر فضاهای اقتصادی اعم از بازار، بنگاهها، نهادهای اقتصادی و مانند آن با پرهیز از قوانین دست و پاگیر و زائد، روند مبادله را آسان کنند، در نتیجه حجم مبادلات بالا خواهد رفت و تحرک اقتصادی در چنین محیطی مشهود خواهد بود. در این پژوهش در پی آن هستیم تا با تعریف محیط نهادی، شاخص های بانک جهانی و بنیاد هریتیج در ارزیابی، فضای کسب و کار را به عنوان شاخص های هزینه مبادله تعریف کرده و با انتخاب تعدادی از این شاخص ها و براساس دیدگاه کارشناسان و بهره گیری از تکنیک ترکیبی (AHP-Topsis و نرم افزارهای Expert choice) و نرم افزار (SPSS) وضعیت برخی کشورهای منتخب را در هزینه مبادله مشخص نماییم. نتایج پایانی نشان می دهد، در هر کشوری که امنیت و آزادی اقتصادی بیشتری در فضای کسب و کار حاکم باشد و مبادلات سریع تر و آسان تر پیش برود، هزینه مبادله در آن کشورها میزان کمتری را نصیب خود خواهد نمود.

چکیده فساد یک مسئله ی جهانی و به نوعی همه گیر است که می تواند در هر سطحی از جامعه رخ دهد و لذا نقش مردم در تشدید یا کاهش پدیده ی فساد ارزنده و درخور اهمیت است. هدف کلی پژوهش حاضر بررسی دلایل عدم گزارش دهی فساد از سوی شهروندان اصفهانی بود. در این پژوهش از روش پیمایشی و از ابزار پرسشنامه بهره گرفته شده است. جامعه آماری تحقیق کلیه شهروندان ۱۸ ساله و بالاتر در شهر اصفهان بوده، از روش نمونه گیری تصادفی استفاده شده و حجم نمونه نیز ۷۳۹ نفر بوده است. برای سنجش از اعتبار صوری و برای محاسبه ی پایایی از آزمون آلفای کرونباخ استفاده شده است. نتایج تحقیق با استفاده از نرم افزار آماری SPSS در دو سطح توصیفی و تحلیلی استخراج شده است. یافته های تحقیق نشان می دهد پاسخ گویان برای گزارش نکردن فساد دلایل متعددی دارند. بیشترین دلیل این عدم اعلام، مربوط به دردسرساز بودن شکایت و گزارش فساد است. دشوار بودن اثبات فساد و عدم برخورد جدی با مفسدین در رتبه های بعدی قرار دارند.

چکیده گریز مالیاتی می تواند فضای اطلاعاتی واحد تجاری را تحت تأثیر قرار دهد و در نتیجه با افزایش عدم تقارن اطلاعاتی منجر به نوسان پذیری بازده سهام گردد. از این رو انتظار می رود گریز مالیاتی بر نوسان پذیری بازده سهام تأثیر بگذارد. براین اساس در پژوهش حاضر، فرضیهی «گریز مالیاتی بر نوسان پذیری بازده سهام اثر دارد» مورد بررسی قرار گرفته است. در این راستا، تعداد ۱۰۴ نمونه از شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار طی دوره ۱۳۹۱ تا ۱۳۹۵ (۵۲۰ سال شرکتی) انتخاب شده و با استفاده از روش رگرسیون ترکیبی مورد بررسی قرار گرفته است. در این پژوهش، گریز مالیاتی با استفاده از تفاوت بین سود مشمول مالیات و سود حسابداری اندازه گیری و برای محاسبه ی نوسان پذیری بازده سهام از لگاریتم طبیعی یک به علاوه انحراف معیار بازده روزانه سهام استفاده شده است. یافته ها نشان میدهد گریز مالیاتی تأثیر مثبت و معناداری بر نوسان پذیری بازده سهام شرکت های بورسی دارد. این یافته ها می تواند برای سرمایه گذاران، دستگاههای نظارتی و قانون گذار و سایر استفاده کنندگان برای تبیین چگونگی ارتباط بین گریز مالیاتی و نوسان پذیری بازده سهام مفید باشد.

چکیده خشکسالی به عنوان یکی از بی سروصداترین بلایای طبیعی، خطرات و خسارت های اقتصادی، اجتماعی و زیست محیطی فراوانی برای جوامع بشری به دنبال دارد و مدیریت جامع خشکسالی راه مؤثر در مقابله با این پدیده طبیعی است. مدیریت جامع دارای چرخه مدیریت ریسک (قبل از وقوع) و مدیریت بحران (پس از وقوع) می باشد. از جمله مهم ترین مراحل این چرخه، مرحله «ارزیابی» است که بدون انجام آن نمی توان نقاط ضعف و قوت مراحل مدیریت را مشخص نمود و در تدوین برنامه های مقابله با خشکسالی مورداستفاده قرار داد. با توجه به اینکه در سالهای اخیر، در استان چهارمحال و بختیاری یکی از خشکسالی های شدید و طولانی مدت اتفاق افتاده و اثرات عمیق و دراز مدت بر شرایط اقتصادی، اجتماعی و حتی فرهنگی بر جای گذاشته است، عملکرد دستگاه های اجرایی مربوط در استان در دوره برنامه پنج ساله پنجم توسعه اقتصادی اجتماعی کشور مورد ارزیابی قرار گرفته است. نتایج نشان می دهد از نظر شاخص های اصلی ارزیابی شامل اعتبارات، حفاظت و بهره برداری، زیربنایی و توسعه و آموزش و پژوهش، دستگاه های اجرایی مورد مطالعه شامل شرکت آب منطقه ای استان چهارمحال و بختیاری، شرکت آب و فاضلاب شهری استان، شرکت آب و فاضلاب روستایی استان، سازمان جهاد کشاورزی استان و اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان توانسته اند به ترتیب ۳۳٪، ۳۸٪، 36٪، ۳۸٪ و ۲۸٪ از اهداف مورد انتظار برنامه پنجم در ارتباط با خشکسالی را محقق نماید. در این مقاله پیشنهادهای عملی بهبود عملکرد دستگاه ها ارائه شده است.

چکیده چکیده نقش رسانه ها در ترویج حکمرانی خوب و کنترل فساد بسیار مهم است و رسانه های آزاد، مستقل و سخت گیر می توانند در پیشگیری از فساد نقش مهمی ایفا کنند. رسانه ها نه تنها آگاهی های عمومی در مورد فساد، دلایل، نتایج و راه حل های احتمالی را افزایش می دهند، بلکه به بررسی و گزارش بروز فساد نیز می پردازند. تأثیر رسانه ها، به نوبه ی خود، بستگی به دسترسی به اطلاعات و آزادی بیان، به علاوه کادر حرفه ای و اخلاقی روزنامه نگاران تحقیقی دارد. جامعه مدنی و رسانه ها نقش تعیین کننده ای در ایجاد و حفظ جو حاکم بر زندگی مردم دارند که مانع از بروز تقلب و فساد است. اینها مسلما دو عامل مهم در از بین بردن فساد در نهادهای دولتی هستند. این مقاله به بررسی چگونگی افشای مقامات فاسد توسط رسانه ها، تحقیقات درخواستی توسط نهادهای رسمی، تقویت کار و مشروعیت پارلمانها و نهادهای مبارزه با فساد، و فشار برای تغییر در قوانین و مقررات ایجاد کننده زمینه مطلوب برای فساد می پردازد. همچنین، چگونگی تقویت رسانه ها و برجسته سازی مالکیت خصوصی در مقابل مالکیت عمومی، لزوم حمایت بهتر از روزنامه نگاران بررسی کننده فساد، آزادی مطبوعات و پاسخ گویی به رسانه ها مورد بررسی قرار می گیرند.