دوره و شماره: دوره 3، شماره 2 - شماره پیاپی 8، تابستان 1390، صفحه 1-187 
سخن مدیر مسئول

سخن مدیر مسئول

صفحه 3-4

مصطفی پورمحمدی

چکیده در جهان پراطلاعات و پرتحولات امروز، تحقیق و پژوهش در مسیری قرار گرفته که همچون بسیاری از امور دیگر، به صنعت تحقیق تبدیل می گردد و این در حالی است که در میراث غنی تمدن و فرهنگ اسلامی، تحقیق و پژوهش، همچون سنتی ارزنده خودنمایی می کند. در کنار یکدیگر قرار گرفتن این دو رویکرد یعنی سنت و صنعت است که به پیشرانهای قدرتمند برای حرکت جامعه امروز تبدیل می شود. سنت و صنعت در وادی پژوهش، زمانی که به یکدیگر می آمیزند، آفریننده نوعی هم افزایی می شوند که حاصل آن، کشف و انکشاف، تعریف و بازتعریف، ایده سازی و ایده پردازی و بازخوانی و بازبینی مقولات قدیم و جدیدی است که زندگی آدمی را در معرض خود قرار میدهند. از این روست که تمامی تلاش های محققانه و پژوهشگرانه برای به آزمون کشیدن جنبه های حیات جمعی بشری، چه بر بستر سنت تحقیق و چه در وادی صنعت پژوهشگری، ارج می یابند زیرا بیشک، پیشرفت در زمینه های مختلف، محصول چنین انواعی از مداقه و ایضاح است. مجموعه دانش ارزیابی در طی عمر چندساله خود، بر آن بوده تا با نگاهی عالمانه، حوزه های پر گوشه و کنار نظارت و بازرسی را از دو منظر علم و عمل و نیز تجربه و نظر در منظر دانش پژوهان و علاقه مندان قرار دهد. این مجموعه از نوشتارها، اگر چه از یک نگاه، حاصل فعالیت محققان و پژوهشگران در عرصه های مربوط است اما خود، عرصه گشای حوزه های دیگری است که امید می رود با خلاقیت و نوآوری دانش پژوهان جوان این سرزمین دستاوردهای آن، در آینده نزدیک نصیب همگان گردد. |

مقاله پژوهشی

مطالعه تطبیقی نظارت بر نظام بانکی در ایران و کشورهای منتخب

صفحه 5-34

سیدمحمدرضا سیدنورانی، حسین امیری، میثم رافعی

چکیده فعالیت های بانکی به صورت اجتناب ناپذیری مستلزم ریسک است. ریسکهایی که بانک ها در معرض آن قرار دارند، از ماهیت فعالیت و همچنین ویژگی های خاص ساختار مالی آنها تأثیر می پذیرد. یک سیستم بانکداری آسیب پذیر و بی ثبات می تواند تمام نتایج کلان اقتصادی را در کشورهای صنعتی، در حال توسعه و اقتصادهای در حال گذار به هم بزند. شیوع گسترده و هزینه های بسیار زیاد مربوط به نظام بانکی موجب پیدایش حرکت های هماهنگ در جهت بالا بردن ضریب ثبات و اطمینان سیستم بانکی شده است. در این مقاله تلاش شده شیوه های نظارتی بر سیستم بانکی در کشورهای انگلستان، ژاپن، مالزی و هندوستان مورد بررسی قرار گیرد و سپس به مقایسه شیوه های نظارتی در این کشورها با ایران پرداخته شده است. شیوه نظارتی که در اکثر کشورهای پیشرفته مورد استفاده قرار می گیرد شیوه نظارت مبتنی بر ریسک می باشد. در صورتی که شیوه نظارت در ایران از نوع تطبیقی می باشد. ارزیابی های به عمل آمده حاکی از آن است که شیوه نظارتی در تأمین سلامت نظام بانکی در کشور ما از کارایی لازم برخوردار نمی باشد. نظارت تطبیقی به مفهوم آنچه در ایران اجرا می گردد، با استفاده از شاخص های سلامت بانکی مورد ارزیابی قرار گرفته است. نتایج ارزیابی بیانگر آن بود که این شیوه نظارتی در تأمین سلامت بانک های کشور از کارایی لازم برخوردار نیست.

مقاله پژوهشی

بررسی انواع نظام‌های سنجش عملکرد و رویکردهای خودارزیابی در بخش بهداشت و درمان (مطالعه موردی: بیمارستانهای آموزشی شهر تهران)

صفحه 35-64

علی هاشم زهی، مراد هاشم زهی، احمد قدس الهی

چکیده بهبود عملکرد سازمان های دولتی مستلزم داشتن مدلی مناسب برای ارزیابی عملکرد است. زیرا تحقق اهداف سازمانهای دولتی بدون وجود یک مدل جامع به منظور ارزیابی و بازنگری برنامه ها امکان پذیر نبوده و سازمان ها نمی توانند بدون توجه به نتایج حاصل از فعالیت ها مدیریت مؤثر خود را بر اجرای برنامه ها اعمال نمایند. مدل های مختلفی در مورد مدیریت عملکرد سازمان ها مطرح شده است که هر کدام دارای نقاط قوت و ضعفی هستند و هر کدام جنبه های خاصی را در سازمان مورد توجه قرار داده اند. این مدل ها سازمان را از ابعاد مختلف مورد ارزیابی قرار میدهند و با در نظر گرفتن شاخص های چندگانه، ابزارهای مناسبی را برای ارزیابی عملکرد سازمان های نوین فراهم می سازند. با توجه به ادبیات پژوهش مدل های تعالی و سرآمدی، کارت امتیازی متوازن، مالکوم بالدریج، حاکمیت بالینی، اعتبار بخشی و ایزو از جمله مدل هایی هستند که مورد توجه بخش بهداشت و درمان قرار گرفته اند. در این پژوهش ابتدا مفاهیم این رویکردها تشریح گردیده و سپس چگونگی استفاده از آنها در بیمارستان های آموزشی شهر تهران مطالعه شده است. قابل ذکر است که نمونه آماری پژوهش جاری متشکل از ۳۲ بیمارستان آموزشی شهر تهران می باشد.

مقاله پژوهشی

استراتژی‌های بازاریابی اجتماعی سازمان بازرسی کل کشور برای کاهش تخلفات اداری

صفحه 65-86

رضا واعظی، سیده سحر سرروت دربه

چکیده فساد نوعی ویروس مستعد برای فلج کردن دولتها، بی اعتبار کردن نهادهای عمومی و شرکتهای خصوصی است و اثر ویرانگری بر حقوق انسانها در جوامع دارد و بدین ترتیب جامعه و توسعه آنرا نابود می کند. کشورها برای کنترل مظاهر و علل فساد، مجموعه های گوناگونی از برنامه ها، ابزارها و خط مشی ها تدوین کرده اند و ادبیات گسترده ای در این زمینه در دست است که از مهم ترین آنها می توان به نهادینه کردن نظارت در نظام سیاسی، گسترش جامعه مدنی، افزایش پاسخگویی مقامات سیاسی، افزایش رقابت در اقتصاد، اصلاح مدیریت دولتی و مالیه عمومی اشاره نمود. در این بین، گر چه بر سر گسترش نقش جامعه مدنی برای مقابله با تخلفات اداری، توافقی بین المللی وجود دارد اما بر سر راه تشویق مردم به مشارکت، اجماع نظری وجود ندارد. در این تحقیق به معرفی بازاریابی اجتماعی به عنوان روشی که اثربخشی آن در سایر برنامه های افزایش مشارکت مردمی اثبات گردیده، اقدام می نماییم. بازاریابی اجتماعی می تواند سهم قابل توجهی در ایجاد فضایی که مردم مانع فساد و تخلف شوند، فراهم کند و از طریق افزایش آگاهی مردم از هزینه های فساد برای یک کشور، افزایش مسئولیت پذیری مردم، شناسایی موانع مشارکت مردمی می تواند نقش مهمی در وارد کردن مردم به فرایند مبارزه با فساد داشته باشد. در این تحقیق، هدف محقق ارائه استراتژی های مناسب بازاریابی اجتماعی به سازمان بازرسی کل کشور برای افزایش مشارکت همگانی در نظارت و بازرسی است.

مقاله پژوهشی

بررسی تأثیر سپری‌کردن دوره‌های آموزشی ضمن خدمت بر مهارت‌های تصمیم گیری مدیران بازرسی (مطالعه موردی شهرداری تهران)

صفحه 87-106

حسین دزفولی، فریبا حنیفی

چکیده هدف این مقاله بررسی تأثیر گذراندن دوره آموزشی بر مهارتهای تصمیم گیری مدیران بازرسی شهرداری تهران می باشد. جامعه آماری شامل کلیه مدیران بازرسی مناطق، ادارات کل، سازمانها و شرکتهای تابعه شهرداری است که نمونه آماری بر مبنای جدول تعیین حجم نمونه کرجسی و مورگان انتخاب شدند عملیات آماری با استفاده از نرم افزار SPSS انجام شد و در نهایت نتایج نشان داد که مهارت تصمیم گیری مدیرانی که دوره های آموزشی وظایف دستگاه نظارت را گذرانده اند با آن گروه از مدیرانی که دوره های آموزشی مذکور را نگذرانده ند از لحاظ آماری تفاوت وجود دارد و همچنین، گذراندن دوره های آموزشی ضمن خدمت می تواند منجر به افزایش مهارت تصمیم گیری مدیران گردد. نتایج نشان داد که از نظر مدیران بازرسی توانایی حل نظام مند مسائل و توانایی کسب تجربه از موفقیت های دیگران و نیز توانایی آموختن تجربه کافی از تجارب قبلی و فعلی و همچنین الگوبرداری از سازمان های موفق و انتقال مؤثر و سریع دانش در تمام سطوح سازمان می تواند موجب بهبود مهارتهای تصمیم گیری آنان گردد در نهایت بین میانگین تصمیم گیری مدیران بازرسی بر حسب مدرک تحصیلی آنان تفاوت معناداری وجود ندارد.

مقاله پژوهشی

پولشویی و نهادهای بین‌المللی مبارزه کننده با آن

صفحه 107-132

محمد اسلانی، محمود همت فر، فاطمه لطفعلیان

چکیده پولشویی فرایندی است که از طریق آن عواید و درآمدهای ناشی از اعمال خلاف قانون، مشروعیت می یابد و به پول های قانونی و تمیز تبدیل و در بدنه اقتصاد جایگزین می گردد. از آنجا که اکتساب پولهای کثیف و تطهیر آن غیرقانونی بوده و دارای تبعات منفی بسیاری بر اقتصاد کشورها می باشد، مبارزه با پولشویی مورد توجه جامعه جهانی قرار گرفته است و کشورها برای نیل به این مقصود به تصویب قوانین و مقررات ویژهای اقدام کرده اند و سازمانهای بین المللی نیز با ارائه رهنمودها، پیشنهادها و انجام اقداماتی به مبارزه با این جرم اقتصادی پرداخته اند. رشد پرشتاب عزم جهانی، انبوه پیمان نامه ها و قوانین بین المللی وضع شده و گرایش چشمگیر کشورها به اتخاذ تدابیر جهانی، اهمیت و جدی بودن تهدیدهای ناشی از پولشویی را در دنیای امروز به خوبی نمایان می سازد. علی رغم اقدامات مثبت ایران جهت مبارزه با پولشویی در سال های اخیر، هنوز جای خالی برخی اقدامات مشاهده می شود، از جمله؛ توسعه همکاری های بین المللی برای ردیابی پول های کثیف، افزایش شفافیت سیستم بانکی، توسعه هرچه بیشتر زیرساخت های الکترونیکی، اقدامات آموزشی برای دست اندر کاران و مدیران ذیربط و یکپارچه سازی سیستم اطلاعات مالی مشتریان بانک ها. در این مقاله ابتدا پدیده پولشویی و اثرات آن مورد بررسی قرار می گیرد و سپس اقدامات بین المللی و سازمانهای بین المللی مبارزه کننده با آن معرفی می شوند. در پایان نیز اقدامات ایران در مبارزه با پولشویی بررسی می شود و پیشنهاداتی جهت بهبود آن ارائه می شود.

مقاله پژوهشی

بررسی عوامل مؤثر بر سرمایه اجتماعی در سازمان بازرسی کل کشور

صفحه 133-150

مریم مشایخی

چکیده تحقیق حاضر از نظر هدف، از نوع کاربردی است و از نظر روش گردآوری داده ها، توصیفی و از نوع پیمایشی می باشد. این تحقیق به لحاظ بررسی رابطه بین دو یا چند متغیر، تحقیق همبستگی نیز خوانده می شود. در این تحقیق از آزمون های فریدمن، آزمون کولموگروف اسمیرنوف، آزمون t-test و ضریب همبستگی استفاده شده است. جامعه آماری این تحقیق را مدیران و کارشناسان و کارکنان سازمان بازرسی کل کشور تشکیل میدهند. در این تحقیق از روش نمونه گیری استفاده شده است، که پس از توزیع پرسشنامه های مربوطه، نتایج با استفاده از نرم افزار SPSS تحلیل گردید. نتایج تحقیق، تمام فرضیات مبتنی بر رابطه معنی دار بین اعتماد متقابل، شبکه ها و هنجارهای مشترک، تعاون و همکاری متقابل، انسجام، هویت جمعی و مشارکت داوطلبانه با رضایت شغلی تایید شده است. ولی رابطه میان همدلی و احترام متقابل با رضایت شغلی رد شده است. آزمون ایک نمونه ای نشان داده است که میانگین نمرات مؤلفه های اعتماد متقابل، هنجارهای مشترک، تعاون و همکاری، همدلی و ارتباطات، مشارکت داوطلبانه و سرمایه اجتماعی در جامعه مورد بررسی بالاتر از میانگین چهار است و مؤلفه های انسجام و همبستگی ملی و هویت جمعی دارای میانگین پایین تر از چهار می باشند. با استفاده از آزمون فریدمن مولفه های سرمایه اجتماعی رتبه بندی شده است.

پژوهشی

ارزیابی عملکرد دستگاه‌های اجرایی کشور در زمینه پیشگیری و مقابله با آلودگی هوا

صفحه 151-178

یوسف ذوالفقاری آهنگ

چکیده بی شک سلامتی و تندرستی یکی از مهم ترین حقوق هر ملتی است و نقش محیط سالم و عاری از آلودگی در این میان عامل اساسی در تأمین این سلامتی خواهد بود. از این روی، دولت ها یکی از وظایف و تکالیف خود را صیانت و حفاظت از این محیط زندگی ملت خویش دانسته و به این منظور نهادها و ساختارهای مختلفی ایجاد نموده، سیاست هایی وضع کرده و هزینه هایی صرف می‌نمایند. دولت جمهوری اسلامی ایران نیز با توجه به ماهیت مردمی و دینی آن در این راستا بیش از سایر دولتها احساس تکلیف می نماید که نمود آن وضع قواعد و مقررات بی شمار در قوانینی مانند برنامه چهارم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی است. اما آنچه در عمل مشاهده می شود گواه این است که این اهتمام کافی نبوده و کارامدی چندانی نداشته است لذا سازمان بازرسی طی بازرسی های بسیار و مداوم به کنترل و آسیب شناسی اجرای قوانین و تکالیف دولت در این زمینه بخصوص انجام تکالیف محوله در قانون برنامه چهارم توسعه اهتمام ورزیده است. ماحصل این اهتمام گزارش های بازرسی متعدد از نهادهای مربوطه و شهرهای دچار آلودگی هوا و محیط زیست بوده است که به جهت اهمیت موضوع و نیز تکلیف سازمان بازرسی در خصوص اطلاع رسانی در زمینه نحوه اجرای قوانین و تکالیف نهادهای عمومی مقرر گردید چکیده ای از آن در قالب مقاله ای به زیور طبع آراسته گردد. در این مقاله، به دلیل رعایت اختصار به بررسی عملکرد دو نهاد اصلی یکی مسئول حفظ محیط زیست و مبارزه با آلودگی هوا و دیگری مسئول استانداردسازی آلاینده های هوا یعنی وزارت نفت پرداخته شده است. همچنین، نهادهای اصلی مبارزه کننده با آلودگی هوا در کلان شهرهایی که از این معضل رنج می برند نیز مورد بررسی قرار گرفته اند.