پژوهش‌های سلامت اداری

چکیده مقابله با فساد از جمله مقولاتی است که فراهم آوردن مقدماتش، گاه از اصل مقابله و مبارزه مشکل تر می نماید. این مقدمات از یک سو، جنبه ای کاملا مادی و ابزاری به خود می گیرند و در چارچوب فراهم آوردن زیرساخت ها و ابزارهای گوناگون ظاهر می گردند و از سوی دیگر، لباسی غیر مادی بر تن می کنند و در شکل فعالیت هایی دانشی، علمی و فرهنگی خود را به نمایش در می آورند. فعالیت های دانشی نیز از تبیین مفاهیم گرفته تا تعیین روش ها و از پردازش نظریه ها تا کاربست آنها، چنان متنوع و پرشمارند که حساب ها را از دست عقل خارج می کنند. با این همه، پی آیندهای فساد، چنان پرقدرت اند که لحظه ای غفلت و تحمل، نفوذ و تأثیر گذاری آنها را دو چندان می نماید.مجموعه ی حاضر به عنوان فصلنامه تخصصی مباحث مقابله با فساد در کشور می کوشد تا حاصل فعالیت های علمی- پژوهشی محققان و نویسندگان را در اختیار خوانندگان قرار دهد. این نوشته ها از یک منظر، نگاهی به نوع و سطح پردازش موضوعات علمی در این خصوص در کشور است و از منظری دیگر، نوعی به اشتراک گذاری تجارب، روش ها و خلاقیت به حساب می آید. امید آن که تلاش های یادشده، به ارتقاء سطح دانش افراد در شناخت فساد و مبارزه مؤثر با آن کمک نماید.

چکیده چکیده نظارت الکترونیکی با هدف کاهش هزینه های نظارت سنتی و مراجعات حضوری و افزایش بهره وری و استفاده از ارتباطات الکترونیکی به دنبال ساز و کارهای مناسب و کارآمد است. با تغییر نظام و ساختار نهادهای اجرایی، روشن است که روش های سنتی نظارت و کنترل از بازدهی و بهره وری لازم برخوردار نخواهند بود؛ لذا «نظارت الکترونیک» یکی از مفاهیم جدید در حوزه نظارت و بازرسی است که به عنوان مفهومی کار آمد در خدمت و تکمیل روندها و تسهیل نظارت، امروزه یکی از مهم ترین روش های نهادهای نظارتی شده است. با توجه به گسترش استقرار دولت الکترونیک یکی از مشکلات اساسی نظارت و بازرسی در ایران، استفاده از ابزارها و روش های قدیمی و سنتی نظارتی در کشف جرایم است. اجرای نظارت الکترونیک می تواند ابزاری مناسب و نظام مند برای پیشگیری، کشف و شناسایی جرایم به موازات تحقق دولت الکترونیک باشد. ضروری است سازمان بازرسی کل کشور با بهره گیری از نظارت الکترونیک، به پیشگیری و کشف سریع و دقیق جرایم بپردازد که این امر موجب ارتقاء توانمندی سازمان در راستای تحقق اهداف و مأموریت های محوله و همچنین صرفه جویی اقتصادی در هزینه ها خواهد شد.

چکیده ارزشیابی مشارکتی، روش شناسی انجام ارزشیابی به عنوان بخشی از فرآیند طراحی و اجرای برنامه های توسعه است؛ به گونه ای که مردم به جای پیرامون در مرکز برنامه قرار می گیرند. این امر مستلزم کنش جمعی، انعکاس، بازنگری و ارزیابی انتقادی میزان حصول به اهداف برنامه توسط ذی نفعان است. در روش نظارت و ارزیابی که به نظارت و ارزیابی مشارکتی یا نگرش از پایین به بالا» مشهور است، هدف این است که فرآیند نظارت و ارزیابی، در نیازمندی های روزمره افراد در بستر زندگی واقعی پاسخگوتر و دقیق تر شود. در روش نظارت و ارزیابی مشارکتی، اهمیت لحاظ کردن ذی نفعان در فرآیند نظارت و ارزیابی به روشنی درک شده است. در این مقاله به سیر تاریخی مفهوم نظارت و بازرسی مشارکتی، مراحل و عوامل کلیدی موفقیت آن می پردازیم.
واژه های کلیدی: سازمان بازرسی، نظارت و ارزیابی، نظارت و بازرسی مشارکتی
واژه های کلیدی: سازمان بازرسی، نظارت و ارزیابی، نظارت و بازرسی مشارکتی

چکیده محیط کار عرصه اعمال رفتارهایی است که برای افراد، سازمانها و جامعه دارای پیامدهای مهمی هستند. توجه به رفتارهای غیر وظیفه ای در سالهای اخیر اهمیت قابل ملاحظه ای یافته است. رفتارهای غیر وظیفه ای تأثیر عمیقی بر سازمان و اعضای آن دارند. پژوهش حاضر به بررسی میزان حاکمیت رفتارهای غیر وظیفه ای (رفتارهای شهروندی سازمانی و رفتارهای انحرافی کاری) در اداره جهاد کشاورزی استان اصفهان پرداخته است. به منظور جمع آوری داده ها از پرسشنامه رفتار شهروندی سازمانی آلن ولی (۲۰۰۲) و پرسشنامه رفتار انحرافی کاری بنت و رابینسون (۲۰۰۰) استفاده شده است. جامعه آماری این پژوهش کارکنان جهاد کشاورزی استان اصفهان به تعداد ۳۶۱ نفر است. حجم نمونه به وسیله فرمول کوکران ۹۸ تعیین شد. از آزمونهای اتک نمونه ای و همبستگی جهت آزمون فرضیات پژوهش استفاده شده است. نتایج پژوهش حاکی از آن است که سطح رفتار شهروندی سازمانی بالاتر از متوسط و سطح رفتارهای انحرافی کاری زیر متوسط است.

چکیده هدف اصلی این نوشتار تحلیل نقش رویکردهای بسیج - پایه در کنترل پدیده ی فساد مالی و اداری است. یافته های تحقیق نشان می دهد که بسیجیان می توانند با ایفای سه نقش به شرح زیر نسبت به حفظ فضیلت های جلوگیری از بروز آسیب ها و در نهایت سالم سازی سیستم اداری کشور کمک کنند ۱) نقش ارایه الگو: بسیجیان با ارایه ی عملکرد مفید و مثبت از خود می توانند افراد را به در پیش گرفتن رفتار و عملکردی مشابه رفتار و عملکرد خود ترغیب و تشویق کنند. ۲) نقش بازدارنده: بسیجیان با ارایه ی عملکرد مفید و مثبت از خود می توانند محیط را برای کسانی که دارای انگیزه های سوء هستند ناامن کرده و آنان را از دست زدن به اعمال و رفتاری خلاف شئون اداری و قانونی بازدارند. ۳) نقش اصلاحگرایانه بسیجیان با ارایهی عملکردی مفید و مثبت از خود می توانند کسانی را که نه با انگیزه و قصد قبلی بلکه در نتیجهی فهم اشتباه از قوانین، شرایط محیطی، اختیارات و ... به رفتار و کرداری خلاف شئون اداری و قانونی روی آورده اند متنبه کرده و آنان را به سمت اصلاح رفتار و عملکرد خود سوق دهند.

چکیده هدف اصلی این پژوهش بررسی تأثیر نرخ تورم بر فساد اداری و مالی در گروه کشورهای در حال توسعه اسلامی طی سال های ۲۰۱۳–۲۰۰۳ است. برای این منظور از شاخص ادراک فساد برای اندازه گیری فساد اداری و مالی استفاده شده و مدل تحقیق با استفاده از تکنیک داده های تابلویی تخمین زده شده است. نتایج حاصل از تحقیق حاکی است نرخ تورم بر شاخص ادراک فساد تأثیر منفی داشته و بر متغیرهای درآمد سرانه و اندازه دولت تأثیر مثبت داشته است؛ ولی متغیر اندازه دولت در این پژوهش و برای این گروه از کشورها بر شاخص ادراک فساد تأثیر معنی داری نداشته و لذا قابلیت تفسیر ندارد؛ از این رو مهم ترین راهکار سیاستی این پژوهش آن است که مسئولان و سیاست گذاران اقتصادی کشور که دغدغه سالم سازی محیط اقتصادی کشور را دارند می بایست به صورت جدی در جهت کنترل تورم گام بردارند. همچنین هر چقدر دولت در سیاستگذاری های اقتصادی موفق تر حاضر شود و در جهت افزایش درآمد سرانه موفقیت بیشتری حاصل کند، به تناسب در کنترل مفاسد مالی و اداری توفیق خواهد یافت.

چکیده تجربه ی کشورهای پیشرفته و مطالعات مختلف در زمینه ی رشد اقتصادی کشورها نشان داده است که برآورد نرخ رشد اقتصادی تنها از طریق عوامل تولید سرمایه و نیروی کار، نتایج دقیقی به دست نمی دهد و اقتصاددانان بایستی از مقوله ی دانش نیز به عنوان یک موضوع محوری در تحقیقات اقتصادی استفاده کنند. اقتصاد دانش محور اقتصادی است که بر تولید، توزیع، انتقال و بهره برداری از دانش استوار است. در این میان آموزش عالی نقش اصلی را در یک اقتصاد دانش محور ایفا می کنند. به نظر می رسد اهتمام در دانش محور کردن اشتغال در یک جامعه می تواند عامل مهمی در ایجاد رشد پایدار در کشورها محسوب شود. به همین منظور در این تحقیق با استفاده از الگوی مدل های رشد درونزا تأثیر اشتغال دانایی محور بر رشد اقتصادی در ایران مورد بررسی قرار گرفته و رشد اقتصادی ایران به عنوان متغیری درون زا تابعی از شاخص اشتغال دانش بنیان و سرمایه گذاری فیزیکی در نظر گرفته شده است. مدل رشد درونزای مورداستفاده در این تحقیق با استفاده از روش همجمعی پنج مرحله ای یوهانسن و الگوی تصحیح خطای برداری برآورد شده است. نتایج حاصل از تحقیق نشان میدهد که در بلندمدت رابطه ی میان شاخص اشتغال دانش بنیان بر روی رشد اقتصادی ایران مثبت و معنی دار بوده و همچنین در بلندمدت شاخص اشتغال دانش بنیان در مقایسه با دیگر متغیرها بیشترین تأثیر را بر رشد اقتصادی ایران دارد.

چکیده در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران ساختار بازرسی کل در قالب یک سازمان و برخلاف دیگرسیستم ها در حوزه قوه قضاییه دیده شده است که صبغه قضایی و حقوقی به این ساختار می بخشد. از سویی در اختیار نظارت بر حسن جریان و اجرای صحیح قانون به آن واگذار شده است که کلیه مراحل بازرسی و نظارتی به صورت کنشی و واکنشی در مراحل سه گانه قبل، حین و بعد را شامل می شود. ساختارهای نظارتی دنیا امروزه با مطرح شدن مباحث حقوق شهروندی، مسایل محیط زیستی، تغییر و تحولات ساختاری و تغییر شکل دولتها وارد عرصه های جدیدی با هدف کلان حکمرانی خوب شده است که شکل جدیدی از اعمال نظارت دولت - ملت بر ساز و کار اداری، اجرایی و مالی دستگاههای حاکمیتی است و اصطلاح آمبودزمان که اخیرا گسترش یافته به نوعی بیانگر این تغییر جدید شکل یافته در نظام بین الملل است. طبق بررسی ها و برخی تعاملات در کشور ایران نیز با توجه به تغییرات جدید و مطالعات و تعاملات بین المللی، سمت و سویی به سوی فعالیت هایی از این دست مشاهده می شود که نزدیک ترین ساختار به آن نیز سازمان بازرسی کل کشور است. این مقاله به دنبال بررسی جایگاه قانونی، ظرفیت ها، توان تخصصی و حقوقی این ساختار در اعمال یک هویت سه گانه ای است که علاوه بر سالم سازی و حسن جریان امور و ساختار ضد فساد در کشف و مقابله با سوء جریانات، فعالیت آمبودزمانی را نیز شامل می شود. در اینجا به صورت خلاصه به راهبردها و ساز و کارهایی برای ارتقاء این وضعیت پرداخته شده است.