وضعیت شناسی بروز و علل فساد اداری در سازمان های دولتی؛ مطالعه موردی در استان کردستان

بررسی ها نشان می دهد که نظام اداری از مسأله فساد اداری رنج می برد. این مسأله پیامدهای زیان باری را در عرصه های مختلف بر جای گذاشته و مانعی اساسی در راه توسعه اقتصادی در چشم انداز بیست ساله نظام است . مقاله حاضر وضعیت بروز و علل فساد اداری در سازمان های دولتی استان کردستان را بررسی کرده است. با الهام از رویکردهای نظری، نظریه های بین بروز و گسترش فساد اداری در سه سطح کلان، متوسط و خرد تدوین شد. مطالعه به روش کمی و با راهبرد پیمایش در فاصله زمانی ۹۶ - ۱۳۹۵ انجام گرفت و برای سنجش متغیرها از رویکرد «فساد ادراک شده استفاده گردید. داده ها با استفاده از پرسشنامه محقق ساخته از ۲۴۲ نفر از شهروندان ۲۵ الی ۶۴ ساله ساکن در شهرهای سنندج، سقز، مریوان ، بیجار و قروه که به شیوه نمونه گیری ترکیبی برگزیده شدند، جمع آوری شد. پرسشنامه تحقیق نیز از طریق اعتبار محتوا، اعتبار عاملی و ثبات درونی مورد محک و تأیید قرار گرفت و داده ها در نرم افزار SPSS تحلیل شدند. نتایج تحقیق نشان داد که؛ اولا، میزان بروز فساد اداری در سازمان ها و ادارات دولتی استان کردستان بسیار زیاد و از نظر آماری معنی دار است. ثانیا، از دید مردم، ضعف کنترل های بیرونی، سست شدن ارزش های اخلاقی، فردگرایی زیاد، نابرابری اقتصادی، وجود فرهنگ فساد (قوم گرایی)، نداشتن امید به آینده، وضعف کنترل های درونی از جمله دلایل بروز فساد اداری است. تحلیل رگرسیون چند متغیره هم نشان داد که سه متغیر کنترل های بیرونی، ارزش های اخلاقی و نابرابری دارای بیشترین اثر بر متغیر وابسته بوده و حدود ۷۱ درصد از تغییرات میزان بروز فساد اداری را پیش بینی می کنند. نتیجه این که ، تحقیق حاضر از پشتوانه نظری و تجربی قوی برخوردار بوده و با توجه به زمینه های بروز و گسترش مسأله، برای مقابله با آن، راه حل هایی ارائه شده است.