رتبه بندی عوامل مؤثر بر گسترش قاچاق در ایران با استفاده از فرایند تحلیل سلسله مراتبی فازی

جرائم اقتصادی از مهم ترین و پیچیده ترین جرائم به شمار می روند. در این میان قاچاق کالا، به عنوان هسته اصلی جرائم اقتصادی، نقشی اساسی در گسترش ناامنی اقتصادی، اجتماعی و اخلاقی در کشور ایفا می کند. واژه قاچاق، یعنی گریزاندن و عملی است که برخلاف قانون به صورت پنهانی انجام می شود. در اصطلاح گمرک، قاچاق یعنی گریزاندن کالا از پرداخت مالیات و عوارض به دولت و یا فراری دادن کالا از شمول مقررات دولتی و نقل و انتقال و خرید و فروش آن به طور غیر مجاز، تجمل گرایی، جذابیت کالای خارجی، ارتباطات ماهواره ای و سایر عوامل سبب شده میل و اشتیاق مردم به کالای وارداتی زیاد شود و سوداگران اقتصادی که حرفه قاچاق را آسان و کم هزینه می بینند، تمام سرمایه های خود را در این راه به کار بندند. در این خصوص کارشناسان عوامل و ریشه های مختلفی را به عنوان علل قاچاق مطرح کرده اند و هدف از این پژوهش نیز رتبه بندی این عوامل با استفاده از فرایند تحلیل سلسله مراتب فازی بوده است. نتایج حاکی است که عوامل وضعیت اقتصادی کشور و قوانین موجود از لحاظ اولویت و تأثیر گذاری بر گسترش قاچاق در بالاترین سطح قرار دارند.