اصل صحت از دیدگاه فقهی، حقوقی و کاربرد آن در قراردادهای منعقده، قوانین و آرای قضایی ایران

چکیده اصل صحت یکی از قواعد مهم در حقوق اسلام و اصلی عملی موضوعی است که در شرع و قانون برای آن اعتبار اماره قایل شده اند و یکی از مهم ترین و مشهورترین قواعد فقهی در فقه امامیه است. این اصل از زمان های دور بین فقها و عالمان فقهی کاربرد داشته و آن چنان متداول بوده که در تمام اعصار آن را می توان در بسیاری از ابواب فقه و در بسیاری از معاملات (عقود و ایقاعات) و حتی در عبارات، اقوال و اعتقادات مشاهده کرد. نظام تفسیر، قواعد و ابزارهای خاص خود را دارد که صرفا بر اساس آن اصول، کشف اراده مشترک میسر می گردد. یکی از فن های تفسیر که نقش بسیار ممتازی در تبیین مفاد قرارداد و روشن ساختن مفهوم آن دارد، اصل صحت است. اصل صحت در قراردادها در حقوق اسلام و ایران (ماده ۲۲۳ قانون مدنی) مورد پذیرش قرار گرفته است. این اصل که به عنوان قاعده جهانی در قلمرو حقوق شناخته می شود، در دیگر نظام های حقوقی و نیز کنوانسیونها و رویه های قضایی بین المللی، صراحتا مورد توجه قرار گرفته است. نکته حائز اهمیت این که این اصل در عقود کاربرد فراوان داشته و حتی در عقود نوین هم قابل اجرا است، لیکن اجرای این اصل در عقود مستلزم شرایط و ارکانی است که با تحقق آن راه برای اجرای اصل صحت هموار است. در این پژوهش سعی شده تا به تاریخچه ی اصل صحت، ماهیت و ادله اصل صحت و کاربرد و تأثیر این اصل بر حقوق موضوعه ایران با استفاده از آرای قضایی پرداخته شود و هم چنین آثار فقهی و حقوقی آن مورد بررسی و مطالعه قرار گیرد و از آن جایی که امروزه بخش قابل توجهی از سوء جریان و نقض قوانین مطرح شده در دستگاه های تحت نظارت مشمول قانون تشکیل سازمان بازرسی کل کشور پیرامون قراردادها ، پیمان ها و ... منعقده بوده که نیازمند تفسیر صحیح آن می باشد لذا مطالعه مقاله پیش روی می تواند کمک شایانی در این رابطه به بازرسان و کارشناسان سازمان ارایه نماید.