چالشهای سیاسی- اقتصادی و تحولات حقوقی و قانونگذاری در قراردادهای نفتی ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 کارشناس ارشد حقوق خصوصی و حقوق تجارت بین الملل دانشگاه تهران
2 کارشناس ارشد حقوق بین الملل دانشگاه شهید بهشتی
3 کارشناس ارشد حقوق خصوصی دانشگاه تهران
چکیده
در طول قرن بیستم، نفت چه از نظر تحولات در عقد قراردادهای حقوقی و چه از نظر وقوع تغییرات سیاسی و اقتصادی نقش مهم و تعیین کننده ای در سرنوشت کشورهای نفت خیز ایفاء نموده است، مسئله نفت در ایران مرتبط با تحولات یکصد ساله اخیر است. از سال ۱۹۰۸ میلادی که اولین چاه نفت در مسجد سلیمان کشف شد تاکنون قراردادهای نفتی بسیاری مستخرج از قوانین و مقررات متعدد، منعقد شده که همواره منشأ مناقشات حقوقی و فراوانی بوده است. مطالعه قراردادهای نفتی نشان دهنده تحولی شگرف در روند انعقاد این قراردادها در کشور است که با قراردادهای امتیازی و انتقال مالکیت عین آغاز می شود. اما پس از ملی شدن صنعت نفت، با تصویب نخستین قانون نفت در سال ۱۳۳۹، دوره قراردادهای امتیازی پایان یافته و قراردادهای انتقال مالکیت منفعت یا اجازه بهره برداری قراردادهای مشارکتی) پا به عرصه حضور می گذارند. تحت تأثیر جنبش های ملی با تصویب قانون نفت سال ۱۳۵۳ صراحتا انعقاد قراردادهای مشارکتی ممنوع می شود و قراردادهای خدماتی (پیمانکاری) در دستور کار قرار می گیرد. پس از انقلاب اسلامی، قانون نفت سال ۱۳۹۶ تصویب شده، لیکن قانون نفت سال ۱۳۵۳ به طور کامل فسخ نمی شود و فقط در موارد تناقض، قانون نفت ۱۳۹۶ اعمال می شود، در این قانون همچنان روش قراردادهای پیمانکاری با خدماتی مجری است. در سنوات بعد با استنتاج از قوانین نفت ۱۳۵۳ و ۱۳۶۹ یکی از شقوق قراردادهای خدماتی یعنی بیع متقابل نفتی در کشور رواج می یابد. در این پژوهش با استمداد از شیوه توصیفی تحلیلی و بهره گیری از ابزار کتابخانه ای سیر تحول قانونی و قراردادی در چند دهه اخیر با عطف توجه به سوابق تاریخی و موازین حقوقی مورد برسی قرار گرفته است.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Politico-Economical Challenges and the Legal developments in Iran's oil contracts

نویسندگان English

morteza vahedi 1
mohammad sadeghpoor 2
emad molla ebrahimi 3
g nasr 3
1 sazman bazresi
2 u. shahid beheshti
3 u. tehran
چکیده English

During the twentieth century, in terms of oil contracts and legal developments occurring in terms of political and economic developments play an important role in determining the fate of the oil-rich countries have the issue of oil-related developments is the recent one hundred years. In the year 1908 the first oil well was discovered in Masjed Soleiman until now many oil contracts on the basis of legal & regulations are formed. These contracts have always been a source of great controversy. Futures studies indicate a dramatic change in the country in the process of signing contracts with concessions and transfer of ownership will also begin. But after the nationalization of the oil industry in 1336 AD V the passage of the Petroleum Law, the concessions and contracts terminated or allowed to transfer the ownership interest of a vector (cooperative agree ments) established the presence pass. Futures studies indicate a dramatic change in the country in the process of signing contracts with concessions and transfer of ownership will also begin. Influenced by national movements Petroleum Act 1353 AD expressly prohibited venture contracts and service contracts (contractors) are on the agenda is In the years after the conclusion of the Petroleum Rules 1353 AD and 1366 AD of the buyback alternative petro leum service contracts in the country to promote .In this cross-sectional study seeking ways and means of making interest a library of legal and contractual evolution in recent decades, with a focus on legal and historical precedents are discussed.

کلیدواژه‌ها English

Legislation
Oil contracts
Concessions
Cooperative agreements
Service contracts
Buyback

  • تاریخ دریافت 11 خرداد 1401