کلیدواژه‌ها = هم جمعی

تأثیر اشتغال دانش بنیان بر رشد اقتصادی در ایران (رهیافتی از سیاستهای کلی الگوی اقتصاد مقاومتی)

دوره 7، شماره 1، بهار 1394، صفحه 95-114

اصغر سپهبان قره بابا، عادل رضویان

چکیده تجربه ی کشورهای پیشرفته و مطالعات مختلف در زمینه ی رشد اقتصادی کشورها نشان داده است که برآورد نرخ رشد اقتصادی تنها از طریق عوامل تولید سرمایه و نیروی کار، نتایج دقیقی به دست نمی دهد و اقتصاددانان بایستی از مقوله ی دانش نیز به عنوان یک موضوع محوری در تحقیقات اقتصادی استفاده کنند. اقتصاد دانش محور اقتصادی است که بر تولید، توزیع، انتقال و بهره برداری از دانش استوار است. در این میان آموزش عالی نقش اصلی را در یک اقتصاد دانش محور ایفا می کنند. به نظر می رسد اهتمام در دانش محور کردن اشتغال در یک جامعه می تواند عامل مهمی در ایجاد رشد پایدار در کشورها محسوب شود. به همین منظور در این تحقیق با استفاده از الگوی مدل های رشد درونزا تأثیر اشتغال دانایی محور بر رشد اقتصادی در ایران مورد بررسی قرار گرفته و رشد اقتصادی ایران به عنوان متغیری درون زا تابعی از شاخص اشتغال دانش بنیان و سرمایه گذاری فیزیکی در نظر گرفته شده است. مدل رشد درونزای مورداستفاده در این تحقیق با استفاده از روش همجمعی پنج مرحله ای یوهانسن و الگوی تصحیح خطای برداری برآورد شده است. نتایج حاصل از تحقیق نشان میدهد که در بلندمدت رابطه ی میان شاخص اشتغال دانش بنیان بر روی رشد اقتصادی ایران مثبت و معنی دار بوده و همچنین در بلندمدت شاخص اشتغال دانش بنیان در مقایسه با دیگر متغیرها بیشترین تأثیر را بر رشد اقتصادی ایران دارد.

بررسی ارتباط میان انباشت سرمایه های انسانی با توزیع در آمد در ایران

دوره 6، شماره 3، پاییز 1393، صفحه 71-96

اصغر سپهبان قره بابا

چکیده تبیین نظری و آزمون تجربی ارتباط میان متغیرهای کلان اقتصادی و توزیع در آمد، پاسخ گوی یکی از نیازهای اساسی برنامه ریزان اقتصادی، به ویژه در کشورهای در حال توسعه، است. توزیع در آمد در هر جامعه ای از ساختار اقتصادی - اجتماعی آن جامعه، به ویژه شرایط بازار کار، میزان تورم و بیکاری و اندازهی دولت، ناشی می شود؛ علاوه بر اینها می توان به متغیرهای دیگری همچون انباشت سرمایه های انسانی اشاره کرد. برخی معتقدند که سرمایه ی انسانی می تواند به کاهش نابرابری در جامعه بیانجامد. این مطالعه می کوشد رابطهی میان توزیع در آمد، سرمایه ی اجتماعی، سرمایه ی انسانی، رشد اقتصادی و میزان تورم ایران را برای دوره ی زمانی ۱۳۳۸-۱۳۸۶ بررسی کند. برای تحلیل روابط بلندمدت متغیرها، از روش همگرایی یوهانسن - یوسیلیوس و برای تحلیل روابط کوتاه مدت، از روش تصحیح خطای برداری استفاده شده است. نتایج حاکی است که در بلندمدت، انباشت سرمایه ی انسانی و سرمایه ی اجتماعی، تأثیر مثبت و معنی داری بر توزیع در آمد دارند. به علاوه، رشد اقتصادی و تورم، توزیع در آمد ایران را در بلند مدت بدتر می کنند؛ همچنین، یافته های تحقیق نشان می دهند که وقوع انقلاب اسلامی، در بلند مدت، موجب عادلانه تر شدن توزیع در آمد در ایران شده است. لازم به ذکر است که جنگ تحمیلی، در بلندمدت، اثراتی منفی بر توزیع در آمد در ایران بر جای گذاشت. مهم تر آن که انباشت سرمایه ی انسانی در بلندمدت، بیشترین تأثیر را بر بهبود توزیع در آمد ایران داراست.

بررسی تأثیر ارتقاء سطح نظارت و افزایش سرمایه های اجتماعی بر رشد اقتصادی ایران

دوره 6، شماره 2، تابستان 1393، صفحه 5-32

حمیدرضا حسن پور، اصغر سپهبان قره بابا

چکیده در این پژوهش از مدل «رشد درون زا» و از متغیرهایی نظیر نظارت و بازرسی، سرمایه اجتماعی، سرمایه انسانی و سرمایه فیزیکی استفاده شده است تا اثرات جمعی آن ها بر متغیر رشد اقتصادی ایران آزمون شود. متغیر سرمایه اجتماعی با دو شاخص میزان مشارکت جمعی (نسبت تعداد اعضای کانون های فرهنگی، هنری و سیاسی به جمعیت و میزان جرم (نسبت تعداد پرونده های قضایی به جمعیت نشان داده شده است. ابزار برآورد مدل عبارت از تکنیک های سری زمانی در اقتصاد سنجی پیشرفته است و بدین منظور از روش همگرایی بلندمدت جوهانسن جوسیلیوس در بلند مدت و برای تحلیل روابط کوتاه مدت متغیرها از روش تصحیح خطای برداری استفاده شده است. نتایج حاصل از تخمین نشان می دهد که در بلند مدت دو بردار همگرایی به دست آمده و بیانگر این واقعیت هستند که در بلندمدت سرمایه اجتماعی در کنار سرمایه انسانی و سرمایه فیزیکی تأثیر مثبت بر روی رشد اقتصادی ایران دارد. هر دو بردار نشان می دهند که در بلندمدت سرمایه اجتماعی بیش ترین تأثیر را بر رشد اقتصادی ایران دارد. همچنین در کوتاه مدت ارتباط میان انباشت سرمایه فیزیکی و اجتماعی با رشد اقتصادی در ایران مثبت و در مقابل، ارتباط میان انباشت سرمایه انسانی و رشد اقتصادی منفی است. تأثیر انباشت متغیر سرمایه اجتماعی در کوتاه مدت نیز بسیار پر رنگ تر از تأثیر متغیر سرمایه فیزیکی است. پیشنهاد می شود دولت برای ایجاد رشد اقتصادی در جامعه در زمینه فرهنگ سازی برای ایجاد بسترهای لازم برای ارتقاء سطح نظارت و پیامد آن تشکیل سرمایه های اجتماعی تلاش کند.