نقش کشورهای توسعه یافته در ایجاد فساد مالی در کشورهای در حال توسعه
دوره 5، شماره 4، زمستان 1392، صفحه 5-34
غلامحسین همایونی، یحیی کمالی، نوش آفرین سماواتی
چکیده فساد مسئله ای فراگیر است که در تمام سیستم های اجتماعی به چشم می خورد و در تمامی طبقات جامعه، تمامی سازمان های دولتی، تمامی نظام های سیاسی و کشورهای صنعتی و در حال توسعه وجود دارد. سازمان های جهانی پدیده فساد مالی و سیاسی را به عنوان یکی از مهم ترین نگرانی های مدیریت دولتی و مانعی بزرگ برای توسعه پایدار شناسایی کرده و برای مبارزه با این معضل در سطح جهان اقداماتی انجام داده اند اما تلاش کنونی جامعه جهانی در مبارزه با فساد، نامتوازن و ناموفق مانده است. علاوه بر این فساد در کشورهای در حال توسعه هزینه های اقتصادی و سیاسی زیادی داشته است که منجر به افزایش شکاف بین طبقات اجتماعی و افزایش بی اعتمادی مردم نسبت به دولت گردیده است. هر چند زمینه فساد در کشورهای صنعتی، به دلیل اقتصادی قوی و درجه توسعه بالاتر، کم تر فراهم است اما این کشورها نیز با پدیده فساد درگیر هستند و به نوعی با فساد در کشورهای در حال توسعه نیز مرتبط هستند. در این مقاله سعی شده است ضمن بیان نمونه هایی از فساد کشورهای صنعتی و شرکت های چند ملیتی در کشورهای در حال توسعه، نقش کشورهای توسعه یافته در ایجاد فساد در کشورهای در حال توسعه بررسی شود.
مطالعه تطبیقی اقدامات انجام شده در زمینه مبارزه با پولشویی در ایران و کشور های منتخب
دوره 5، شماره 3، پاییز 1392، صفحه 137-165
حامد نعیمی پژوه، احمد توکل مقدم
چکیده در این گزارش پس از بررسی مفهوم پولشویی، مراحل، زمینه های آن، به بررسی قوانین و تجربه کشورهای موفق در مبارزه با پولشویی پرداخته شده است. سپس ضمن مقایسه تطبیقی قوانین و تجربه کشورهای منتخب، با قانون و تجربه مبارزه با پولشویی در ایران به ریشه یابی مشکلات موجود و کاستی های احتمالی در این زمینه پرداخته شده است. نتایج حاکی از آن است که علاوه بر مسائل فرهنگی و نبود سیستم های الکترونیکی جامع در مبارزه با پولشویی، عدم پیش بینی مواردی نظیر ضمانت اجرایی کافی قانون مبارزه با پولشویی، همکاری های محدود ایران با مجامع بین المللی در زمینه مبارزه با پولشویی به دلایل مختلف از جمله عدم حضور مقامات تنظیم کننده روابط خارجی، قضایی و پلیسی در بالاترین مرجع مبارزه با پولشویی (با وجود تأکید قوانین بین المللی به همکاری های بین المللی در این زمینه) و نیز محدود بودن اشخاص مشمول قانون و در نتیجه وجود مکان هایی برای تطهیر پول بدون الزام به گزارش دهی معاملات مشکوک، از جمله مواردی هستند که باعث عدم موفقیت کامل ایران در این زمینه شده است.
پولشویی و نهادهای بینالمللی مبارزه کننده با آن
دوره 3، شماره 2، تابستان 1390، صفحه 107-132
محمد اسلانی، محمود همت فر، فاطمه لطفعلیان
چکیده پولشویی فرایندی است که از طریق آن عواید و درآمدهای ناشی از اعمال خلاف قانون، مشروعیت می یابد و به پول های قانونی و تمیز تبدیل و در بدنه اقتصاد جایگزین می گردد. از آنجا که اکتساب پولهای کثیف و تطهیر آن غیرقانونی بوده و دارای تبعات منفی بسیاری بر اقتصاد کشورها می باشد، مبارزه با پولشویی مورد توجه جامعه جهانی قرار گرفته است و کشورها برای نیل به این مقصود به تصویب قوانین و مقررات ویژهای اقدام کرده اند و سازمانهای بین المللی نیز با ارائه رهنمودها، پیشنهادها و انجام اقداماتی به مبارزه با این جرم اقتصادی پرداخته اند. رشد پرشتاب عزم جهانی، انبوه پیمان نامه ها و قوانین بین المللی وضع شده و گرایش چشمگیر کشورها به اتخاذ تدابیر جهانی، اهمیت و جدی بودن تهدیدهای ناشی از پولشویی را در دنیای امروز به خوبی نمایان می سازد. علی رغم اقدامات مثبت ایران جهت مبارزه با پولشویی در سال های اخیر، هنوز جای خالی برخی اقدامات مشاهده می شود، از جمله؛ توسعه همکاری های بین المللی برای ردیابی پول های کثیف، افزایش شفافیت سیستم بانکی، توسعه هرچه بیشتر زیرساخت های الکترونیکی، اقدامات آموزشی برای دست اندر کاران و مدیران ذیربط و یکپارچه سازی سیستم اطلاعات مالی مشتریان بانک ها. در این مقاله ابتدا پدیده پولشویی و اثرات آن مورد بررسی قرار می گیرد و سپس اقدامات بین المللی و سازمانهای بین المللی مبارزه کننده با آن معرفی می شوند. در پایان نیز اقدامات ایران در مبارزه با پولشویی بررسی می شود و پیشنهاداتی جهت بهبود آن ارائه می شود.
مصادره و استرداد دارایی های نامشروع و تعهدات اعضای کنوانسیون ملل متحد برای مقابله با فساد
دوره 2، شماره 3، پاییز 1389، صفحه 35-60
افشین پاکجو، علیرضا دیهیم، سیدحسین سادات میدانی
چکیده اهمیت مصادره و استرداد دارایی های نامشروع به کشور منشأ فساد، موضوعی است که در اولین نشست های کنوانسیون ملل متحد برای مقابله با فساد، در دستور جلسات قرار گرفت و هم اکنون نیز در دستور جلسات آتی قرار دارد. اما در این میان پرسش هایی وجود دارد از جمله اینکه چه تعهداتی از سوی کنوانسیون مقرر شده و اعضا تا چه حد می توانند به این تعهدات عمل کنند؟ چه مقدمات قانون گذاری یا اجرایی لازم است و آیا روند کنونی مبارزه با فساد از سرعت مناسبی برخوردار است یا خیر؟ دستیابی به پاسخ این پرسش ها موضوع اصلی این تحقیق بوده که با تکیه بر مطالعات کتابخانه ای و گزارش های کارگروه های کنوانسیون تدوین شده است. در پایان نیز مجموعه ای از راهکارهای قانون گذاری و اجرایی ارائه شده است.
