شاخص های سنجش فساد و ضدفساد
دوره 13، شماره 1، بهار 1400، صفحه 85-102
علی سیف زاده
چکیده مقاله حاضر، ترجمه و تلخیصی از کتاب شاخص سازی برای سنجش فساد و ضد فساد است که در دفتر برنامه توسعه سازمان ملل متحد در سال ۲۰۱۵ توسط استفان ای. تر اپنل تدوین شده و اطلاعاتی را پیرامون مبانی شاخص ها، داده ها، جمع آوری داده ها و همچنین منابع اطلاعاتی موجود فراهم می کند. این کتاب مجموعه ای از روش شناسی ها، ابزارها و فعالیت هایی را ارائه می دهد که از سوی انجمن ضد فساد در طول سالیان پیش مورداستفاده و تأیید اعتبار قرار گرفته است. در نوشتار حاضر پس از ارائه یک تعریف اجمالی از فساد و سطوح اندازه گیری فساد و ابعاد ضد فساد، انواع شاخصها، داده ها و روش های جمع آوری داده ها پرداخته شده است. همچنین مفاهیم شفافیت، پاسخگویی و درستکاری تعریف و شاخص های ترکیبی، مزایا و معایب آنها مورد بحث قرار گرفته است.
بررسی راهکارهای کاهش فساد اداری از نگاه شهروندان تهرانی
دوره 10، شماره 2، تابستان 1397، صفحه 135-160
علی سیف زاده
چکیده فساد پدیده ای است که در تمام ادوار گریبان گیر دستگاه ها و سازمان ها بوده است و امروزه نیز پرداختن به معضلات ناشی از فساد و شیوه های کنترل آن در صدر برنامه های توسعه کشورها قرار گرفته و پیدا کردن راهکارهای عملی در این زمینه به دغدغه اصلی متفکران و صاحب نظران علوم مختلف تبدیل شده است. هدف کلی این نوشته، بررسی راهکارهای کاهش فساد از نگاه شهروندان تهرانی بوده است. در این پژوهش از روش پیمایشی و از ابزار پرسشنامه بهره گرفته شده است. جامعه آماری تحقیق کلیه شهروندان ۱۸ سال و بالاتر شهر تهران بوده است. روش نمونه گیری خوشه ای و تصادفی و حجم نمونه ۲۳۵۱ نفر بوده است. برای سنجش از اعتبار صوری و برای محاسبه پایایی از آزمون آلفای کرونباخ استفاده شده نتایج تحقیق نیز با استفاده از نرم افزار آماری SPSS در دو سطح توصیفی و تحلیلی استخراج شده است. یافته های تحقیق نشان می دهد که پاسخ گویان تشدید مجازات مفسدان را مهم ترین راهکار کاهش فساد دانسته اند. راه اندازی سیستم گزارش فساد و آگاهی دادن به مردم درباره انواع فساد، اصلاح قوانین و کم کردن پیچیدگی های اداری در رتبه های بعدی قرار دارند.
گزارش سالانه اداره آمبودزمان مالیاتی کانادا (۲۰۱۷)
دوره 10، شماره 1، بهار 1397، صفحه 69-90
علی سیف زاده
چکیده این نوشتار برگردان گزارش سالانه اداره آمبودزمان مالیاتی کانادا با شعار «عدالت، یک حق نه یک امتیاز» در سال ۲۰۱۷ است. در این مقاله، ابتدا به اعلامیه حقوق مالیات دهندگان که بر اساس آن بازرسان مالیاتی مسئول حمایت از هشت مورد از حقوق آن هستند، پرداخته شده است. پس از بررسی خدمات آمبودزمان مالیاتی کانادا مشتمل بر نظارت بر خدمات و اقدامات پیشگیرانه، نحوه کار بازرس مالیاتی، مأموریت ها و اصول راهنمای خدمات آمبودزمان شامل استقلال، بی طرفی، محرمانه بودن به قابلیت حسابرسی و حاکمیت آمبودزمان و شاخص های عملکرد این اداره اشاره شده و در ادامه چگونگی حل و فصل مسائل با ارائه دو خلاصه پرونده مثال هایی از انواع شکایات ارسالی توسط مالیات دهندگان آورده شده و در نهایت، موضوعات الگوهای نظام مند برتر در سال مالی ۲۰۱۷-۲۰۱۶ و ارزیابی های نظام مند باز، ارزیابی تأخیرهای ایجاد شده در رسیدگی به درخواست های امداد مالیاتی، ارتباطات و روابط عمومی: یک جاده دوطرفه، ارتباط با انجمن بازرسان بین الملل و به روزرسانی حضور اینترنتی آمبودزمان بررسی شده است.
بررسی دلایل عدم گزارش دهی از فساد: پیمایشی در شهر اصفهان
دوره 9، شماره 3، پاییز 1396، صفحه 75-96
علی سیف زاده، اصغر محمدی
چکیده فساد یک مسئله ی جهانی و به نوعی همه گیر است که می تواند در هر سطحی از جامعه رخ دهد و لذا نقش مردم در تشدید یا کاهش پدیده ی فساد ارزنده و درخور اهمیت است. هدف کلی پژوهش حاضر بررسی دلایل عدم گزارش دهی فساد از سوی شهروندان اصفهانی بود. در این پژوهش از روش پیمایشی و از ابزار پرسشنامه بهره گرفته شده است. جامعه آماری تحقیق کلیه شهروندان ۱۸ ساله و بالاتر در شهر اصفهان بوده، از روش نمونه گیری تصادفی استفاده شده و حجم نمونه نیز ۷۳۹ نفر بوده است. برای سنجش از اعتبار صوری و برای محاسبه ی پایایی از آزمون آلفای کرونباخ استفاده شده است. نتایج تحقیق با استفاده از نرم افزار آماری SPSS در دو سطح توصیفی و تحلیلی استخراج شده است. یافته های تحقیق نشان می دهد پاسخ گویان برای گزارش نکردن فساد دلایل متعددی دارند. بیشترین دلیل این عدم اعلام، مربوط به دردسرساز بودن شکایت و گزارش فساد است. دشوار بودن اثبات فساد و عدم برخورد جدی با مفسدین در رتبه های بعدی قرار دارند.
ادراک از فساد اداری و عوامل مؤثر بر آن (مطالعه موردی: شهر اصفهان)
دوره 7، شماره 3، پاییز 1394، صفحه 73-90
رضا اسماعیلی، علی سیف زاده
چکیده چکیده فساد پدیده ای دایما در حال تغییر است و تحت تأثیر عوامل مختلفی نظیر شرایط اجتماعی و فرهنگی، ساختارهای نهادی و سازمانی، محیطهای سیاسی و نیز سیاست های ساختاری و اقتصادی قرار دارد. فساد اداری به عنوان شکلی از انحرافات اجتماعی در زمره یکی از مهم ترین موانع پیشرفت اقتصادی و اجتماعی جوامع است. فساد دو رویه دارد. یک رویه آن، ادراکی است که نسبت به فساد در جامعه وجود دارد، یعنی باورهایی که جامعه نسبت به وجود فساد و گسترهی آن دارد. رویه دیگر، سنجش و ارزیابی فساد و تعیین شاخص هایی برای آن است. هدف کلی این پژوهش بررسی ادراک از فساد و عوامل مؤثر بر آن در شهر اصفهان می باشد. در این پژوهش از روش پیمایشی و از ابزار پرسشنامه بهره گرفته شده است. جامعه آماری تحقیق کلیه شهروندان ۱۸ سال و بالاتر شهر اصفهان هستند. از روش نمونه گیری تصادفی استفاده شده و حجم نمونه ۳۹۴ نفر است. برای سنجش از اعتبار صوری و برای محاسبه پایایی از آزمون آلفای کرونباخ استفاده شده است. نتایج تحقیق نیز با استفاده از نرم افزار آماری SPSS در دو سطح توصیفی و تحلیلی استخراج شده است. یافته های تحقیق نشان می دهد که: ۱) بین جنسیت پاسخ گویان و ادراک آنها از فساد تفاوت معنی داری وجود دارد و زنان میزان آلوده شدن سازمان ها، نهادها، بخش ها و فعالیت ها را به فساد بیش از مردان ارزیابی کرده اند. ۲) بین ادراک از فساد و سطح تحصیلات و وضعیت تأهل پاسخگویان تفاوت معنی داری وجود دارد. ۳) بین سن و پایگاه اقتصادی و اجتماعی پاسخ گویان و ادراک آنها از فساد تفاوت معنی داری وجود ندارد.
تحلیل نقش رویکردهای بسیج - پایه در ارتقای سلامت اداری
دوره 7، شماره 1، بهار 1394، صفحه 57-74
خلیل اسفندیاری، علی سیف زاده، سمانه پالیزبان
چکیده هدف اصلی این نوشتار تحلیل نقش رویکردهای بسیج - پایه در کنترل پدیده ی فساد مالی و اداری است. یافته های تحقیق نشان می دهد که بسیجیان می توانند با ایفای سه نقش به شرح زیر نسبت به حفظ فضیلت های جلوگیری از بروز آسیب ها و در نهایت سالم سازی سیستم اداری کشور کمک کنند ۱) نقش ارایه الگو: بسیجیان با ارایه ی عملکرد مفید و مثبت از خود می توانند افراد را به در پیش گرفتن رفتار و عملکردی مشابه رفتار و عملکرد خود ترغیب و تشویق کنند. ۲) نقش بازدارنده: بسیجیان با ارایه ی عملکرد مفید و مثبت از خود می توانند محیط را برای کسانی که دارای انگیزه های سوء هستند ناامن کرده و آنان را از دست زدن به اعمال و رفتاری خلاف شئون اداری و قانونی بازدارند. ۳) نقش اصلاحگرایانه بسیجیان با ارایهی عملکردی مفید و مثبت از خود می توانند کسانی را که نه با انگیزه و قصد قبلی بلکه در نتیجهی فهم اشتباه از قوانین، شرایط محیطی، اختیارات و ... به رفتار و کرداری خلاف شئون اداری و قانونی روی آورده اند متنبه کرده و آنان را به سمت اصلاح رفتار و عملکرد خود سوق دهند.
تحلیل نقش رویکردهای بسیج پایه در ارتقای سلامت اداری
دوره 6، شماره 4، زمستان 1393، صفحه 135-155
علی سیف زاده، سمانه پالیزبان
چکیده چکیده فساد، معلول عوامل متعدد و گسترده ای است که آثار و نتایج ناشی از آن در جامعه نیز بسیار پراکنده است. فساد همچون غدهای سرطانی است که آسیب های بسیاری را بر جامعه و کشور وارد می سازد. وجود فساد و استمرار آن موجب کاهش اعتبار اجتماعی و حیثیت نظام اداری، از دست رفتن اعتماد و احترام مردم نسبت به نهادهای حکومتی و دستگاه های اداری و همچنین منجر به ایجاد و افزایش بیگانگی و فاصله بین حکومتگران و توده ی مردم می شود. بسیج، نیرویی برآمده از متن اهداف و آرمان های انقلاب اسلامی است که می توان آن را مهمترین بازوی اجرایی نظام اسلامی در جهت رسیدن به اهداف و برنامه های آن دانست. هدف اصلی این نوشتار، تحلیل نقش رویکردهای بسیج - پایه در کنترل پدیده ی فساد مالی و اداری می باشد. یافتههای تحقیق نشان می دهد که: بسیجیان می توانند با ایفای سه نقش ارایهی الگو: بازدارندگی و اصلاح گرایانه، با حفظ فضیلتها، جلوگیری از بروز آسیب ها و در نهایت سالم سازی سیستم اداری کشور، کمک نمایند: ۱) نقش ارایهی الگو: بسیجیان با ارایه ی عملکرد مفید و مثبت از خود می توانند افراد را به در پیش گرفتن رفتار و عملکردی مشابه رفتار و عملکرد خود ترغیب و تشویق نمایند -۲ نقش بازدارنده: بسیجیان با ارایه ی عملکرد مفید و مثبت از خود می توانند محیط را برای کسانی که دارای انگیزه های سوء هستند ناامن نموده، آنان را از دست زدن به اعمال و رفتاری خلاف شئون اداری و قانونی باز دارند ۳ نقش اصلاح گرایانه: بسیجیان با ارایهی عملکردی مفید و مثبت از خود می توانند کسانی را که نه با انگیزه و قصد قبلی، بلکه در نتیجه ی فهم اشتباه از قوانین، شرایط محیطی، اختیارات و... به رفتار و کرداری خلاف شئون اداری و قانونی روی آورده اند، متنبه نموده و آنان را به سمت اصلاح رفتار و عملکرد خود سوق دهند.
کاربرد روش پیمایش در سنجش سلامت اداری
دوره 6، شماره 2، تابستان 1393، صفحه 85-108
علی سیف زاده
چکیده سنجش همه مفاهیم در علوم اجتماعی با دشواری هایی روبه رو است اما سنجش فساد از آن جهت که این پدیده اساسا به صورت مخفیانه و با پنهان کاری عمدی کنشگران آن صورت می گیرد، دشواری های بیش تری دارد. کنشگران می کوشند تا سند و مدرکی از فساد خود به جا نگذارند، از همین رو دنبال کردن اقدام های فاسد و سنجش میزان وقوع آن بسیار دشوار است، لذا سنجش فساد با روش های غیر مستقیم صورت می گیرد. با این حال ابزارهای مختلف بنا به کاربردهایی که مد نظر بوده، با توجه به بهبود تدریجی نظریه ها درباره فساد و نو آوری های روش شناختی، ارایه و به کار گرفته شده است. هدف اصلی این مقاله بررسی کاربرد روش پیمایش در سنجش سلامت (فساد) اداری است. یافته های تحقیق نشان می دهد که : ۱- روش پیمایش در سنجش نگرش و ارزیابی مردم، کارکنان، صاحب نظران و ذینفعان از وضعیت سلامت اداری - مالی دستگاه یا سازمان (با شاخص های ادراک فساد، تجربه فساد و ارزیابی کارنامه کاربرد دارد. ۲ در شاخص های دیگر نیز می توان بر حسب نیاز در کنار سایر روش ها از روش پیمایش استفاده کرد. ۳- با توجه به اینکه در ایران داده های قابل اعتمادی درباره فساد وجود ندارد و هنوز دانش کافی برای سنجش فساد نیز در داخل کشور تولید نشده است، بنابراین سنجش فساد در ایران باید یکی از کلی ترین روش ها آغاز شود. روش های مبتنی بر ادراک و تجربه فساد بهترین گزینه ها برای اولین مرحله سنجش فساد است.
